بازسازی آسانسور یعنی نوسازی و به‌روزرسانی آسانسورهای قدیمی یا فرسوده به‌طوری که ایمن‌تر، کارآمدتر و مطابق استانداردهای روز شوند—بدون اینکه الزاماً کل آسانسور از صفر تعویض شود.

به زبان ساده، وقتی آسانسور هنوز قابل استفاده است اما قدیمی، پرخرابی، کند یا ناایمن شده، به‌جای تعویض کامل، آن را بازسازی می‌کنند.

بازسازی آسانسور معمولاً شامل چه کارهایی است؟

بسته به وضعیت آسانسور، ممکن است این موارد انجام شود:

• 🔧 تعویض تابلو فرمان قدیمی با مدل‌های جدید و هوشمند

• ⚙️ نوسازی موتور، گیربکس یا تبدیل به موتور گیرلس

• 🔌 تعویض سیم‌کشی‌ها و قطعات برقی فرسوده

• 🛗 بازسازی کابین (کف، دیواره‌ها، سقف، آینه، نورپردازی)

• 🔐 ارتقای سیستم‌های ایمنی (ترمز، گاورنر، سنسورها)

• 🎛️ تعویض شستی‌ها و نمایشگرها

چرا بازسازی انجام می‌شود؟

• افزایش ایمنی مسافران

• کاهش خرابی و هزینه تعمیرات

• مصرف برق کمتر

• حرکت نرم‌تر و صدای کمتر

• افزایش ارزش ساختمان

• گرفتن تأییدیه‌های استاندارد جدید

تفاوت بازسازی با تعویض کامل آسانسور

• بازسازی: استفاده از بخش‌های سالم و تعویض بخش‌های فرسوده → کم‌هزینه‌تر و سریع‌تر

• تعویض کامل: جمع‌کردن کل سیستم و نصب آسانسور جدید → پرهزینه‌تر ولی کاملاً نو

سرویس آسانسور یعنی بازرسی، تنظیم و نگهداری دوره‌ای برای اینکه آسانسور همیشه ایمن، نرم و بی‌دردسر کار کند. این کار باید منظم و توسط سرویس‌کار مجاز انجام شود.

کارهای اصلی که در سرویس آسانسور انجام می‌شود

سرویس معمولاً این بخش‌ها را شامل می‌شود:

🔧 بخش مکانیکی

• بررسی موتور و گیربکس (یا موتور گیرلس)

• کنترل سیم‌بکسل‌ها از نظر سایش و پارگی

• بررسی فلکه‌ها و یاتاقان‌ها

• روغن‌کاری ریل‌ها و قطعات متحرک

• بررسی ترمز موتور و تنظیم آن

⚡ بخش الکتریکی

• بررسی تابلو فرمان و اتصالات

• تست فیوزها، کنتاکتورها و رله‌ها

• کنترل سیم‌کشی‌ها و ارت

• بررسی باتری نجات اضطراری (UPS/ARD)

🛗 کابین و درب‌ها

• تنظیم درب‌های کابین و طبقات

• تست قفل‌های ایمنی درب‌ها

• بررسی شستی‌ها، نمایشگر و زنگ خطر

• کنترل نور، فن و آینه کابین

🔐 سیستم‌های ایمنی

• تست گاورنر و پاراشوت

• بررسی سنسورها و کلیدهای حدی

• تست توقف اضطراری

• بررسی تراز ایستادن کابین در طبقات

🧹 چاهک و موتورخانه

• تمیزکاری چاهک و موتورخانه

• بررسی رطوبت، نشتی روغن یا آب

• کنترل تهویه و روشنایی موتورخانه

سرویس آسانسور هر چند وقت یک‌بار؟

• معمولاً ماهی یک‌بار برای ساختمان‌های مسکونی

• برای آسانسورهای پرتردد (اداری، تجاری): هر ۲ هفته یا هفتگی

نکات مهم برای مدیر ساختمان

• قرارداد سرویس و نگهداری معتبر داشته باشید

• گزارش سرویس ماهانه دریافت کنید

• خرابی‌ها را سریع اعلام کنید

• اجازه سرویس به افراد غیرمتخصص ندهید (خیلی مهم)

تعمیرات آسانسور یعنی رفع خرابی‌ها و نقص‌هایی که باعث ازکارافتادن، خطرناک‌شدن یا بد کار کردن آسانسور می‌شوند. برخلاف سرویس دوره‌ای، تعمیرات معمولاً پس از بروز مشکل انجام می‌شود.

مهم‌ترین مواردی که در تعمیرات آسانسور انجام می‌شود

🔧 تعمیرات مکانیکی

• تعویض یا تنظیم سیم‌بکسل‌ها

• تعمیر یا تعویض موتور و گیربکس

• تنظیم یا تعویض ترمز موتور

• تعمیر فلکه‌ها، یاتاقان‌ها و قطعات متحرک

• رفع لرزش، صداهای غیرعادی یا حرکت نامنظم کابین

⚡ تعمیرات الکتریکی و کنترلی

• تعمیر یا تعویض تابلو فرمان

• تعویض کنتاکتورها، رله‌ها، بردها و فیوزها

• رفع اتصالی، قطعی یا نوسان برق

• تعمیر سیستم نجات اضطراری (UPS / ARD)

• رفع خطاهای نرم‌افزاری آسانسورهای هوشمند

🛗 تعمیرات کابین و درب‌ها

• تعمیر یا تعویض درب‌های کابین و طبقات

• تنظیم قفل‌های ایمنی درب‌ها

• تعمیر شستی‌ها، نمایشگرها و زنگ خطر

• رفع گیرکردن یا بسته نشدن درب‌ها

🔐 تعمیرات ایمنی

• تعمیر یا تعویض گاورنر

• فعال‌سازی یا تعمیر پاراشوت

• تعمیر سنسورها و کلیدهای ایمنی

• اصلاح تراز نبودن کابین در طبقات

🧹 تعمیرات چاهک و موتورخانه

• رفع آب‌گرفتگی چاهک

• تعمیر روشنایی و تهویه موتورخانه

• برطرف کردن نشتی روغن یا خرابی تجهیزات جانبی

تفاوت تعمیرات با سرویس و بازسازی

• سرویس: پیشگیری و نگهداری منظم

• تعمیرات: رفع خرابی و مشکل موجود

• بازسازی: نوسازی و ارتقای آسانسور قدیمی

نکته مهم

تعمیر آسانسور حتماً باید توسط تکنسین مجاز و دارای صلاحیت انجام شود؛ تعمیر غیراصولی می‌تونه خطر جانی داشته باشه.

استاندارد آسانسور یعنی مجموعه‌ای از قوانین و الزامات فنی و ایمنی که مشخص می‌کند آسانسور باید چگونه طراحی، نصب، سرویس و استفاده شود تا جان افراد به خطر نیفتد و عملکرد آن قابل‌اعتماد باشد.

به بیان ساده‌تر:
استاندارد می‌گوید آسانسور ایمن است یا نه.

استاندارد آسانسور شامل چه چیزهایی می‌شود؟

استاندارد همه بخش‌های آسانسور را پوشش می‌دهد، از جمله:

🔐 ایمنی

• داشتن ترمز ایمن، گاورنر و پاراشوت سالم

• قفل ایمن درب‌های کابین و طبقات

• سیستم توقف اضطراری و زنگ خطر

• تراز دقیق کابین با طبقات

⚙️ فنی و ساختاری

• استحکام کابین، ریل‌ها و شاسی

• کیفیت سیم‌بکسل‌ها و اتصالات

• ایمنی چاهک و موتورخانه

• تهویه و روشنایی مناسب

⚡ برق و کنترل

• ایمن بودن تابلو فرمان

• سیم‌کشی اصولی و ارت استاندارد

• سیستم نجات اضطراری در زمان قطع برق

🛗 کاربری و رفاه

• سرعت و ظرفیت مجاز

• علائم هشداردهنده و پلاک مشخصات

• حرکت نرم و بدون لرزش

استاندارد آسانسور در ایران چیست؟

در ایران، آسانسورها باید مطابق استاندارد ملی ایران (تحت نظارت سازمان ملی استاندارد) باشند.
پس از نصب یا بازسازی، آسانسور باید بازرسی شود و در صورت تأیید، گواهی استاندارد دریافت کند.

چرا استاندارد آسانسور مهم است؟

• جلوگیری از حوادث و خطرات جانی

• الزام قانونی برای ساختمان‌ها

• شرط صدور پایان‌کار ساختمان

• کاهش مسئولیت حقوقی مدیر و مالک ساختمان

نکته خیلی مهم

سرویس منظم ≠ داشتن استاندارد
حتی آسانسوری که مرتب سرویس می‌شود، اگر الزامات استاندارد را نداشته باشد غیراستاندارد محسوب می‌شود.

«هوم‌لیفت» یا بالابر خانگی/کوچک معمولاً به این دلایل توی مغازه‌ها و بعضی خونه‌ها استفاده می‌شه:

🏪 در مغازه‌ها

1. جابجایی بار بدون زحمت
   برای انتقال اجناس بین طبقات (انبار به فروشگاه یا برعکس) خیلی کاربردیه؛ سریع‌تر و ایمن‌تر از پله.

2. صرفه‌جویی در فضا
   هوم‌لیفت‌ها فضای خیلی کمتری نسبت به آسانسورهای معمولی می‌گیرن، برای مغازه‌های کوچک عالی‌ان.

3. کاهش هزینه
   هم نصبش ارزون‌تره هم نگهداریش؛ مخصوصاً برای کسب‌وکارهای کوچیک به‌صرفه است.

4. ایمنی کارکنان
   جلوی آسیب‌های ناشی از حمل دستی بارهای سنگین رو می‌گیره (کمر، زانو، سقوط از پله و …).

🏠 در خانه‌ها

1. کمک به سالمندان و افراد کم‌توان
   رفت‌وآمد بین طبقات رو راحت و امن می‌کنه؛ بدون فشار به مفاصل.

2. افزایش ارزش ملک
   خونه‌ای که هوم‌لیفت داره معمولاً مدرن‌تر حساب می‌شه و قیمتش هم بالاتر می‌ره.

3. راحتی در زندگی روزمره
   جابجایی وسایل سنگین مثل خرید، چمدون یا حتی وسایل نظافت.

4. نصب ساده‌تر نسبت به آسانسور
   بعضی مدل‌ها چاهک عمیق یا موتورخانه نمی‌خوان و برای خونه‌های قدیمی هم قابل نصبه.

🔧 تفاوتش با آسانسور معمولی چیه؟

• ظرفیت کمتر

• سرعت پایین‌تر

• مصرف برق کمتر

• مقررات ساده‌تر

• هزینه نصب و سرویس پایین‌تر

سرویس دوره‌ای آسانسور یعنی بازرسی، تنظیم و نگهداری منظم آسانسور در فواصل زمانی مشخص تا هم ایمن بماند و هم درست و روان کار کند.
به زبان ساده: کاری که انجام می‌دهیم تا آسانسور «وسط راه گیر نکند» و خطرساز نشود 🙂

سرویس دوره‌ای چه کارهایی را شامل می‌شود؟

معمولاً این موارد بررسی و انجام می‌شود:

• 🔧 کنترل موتور و گیربکس (صدا، لرزش، روغن‌کاری)

• 🧵 بررسی سیم‌بکسل‌ها و فلکه‌ها

• ⚡ چک کردن تابلو فرمان و مدارهای برقی

• 🛑 تست ترمز، پاراشوت و سیستم‌های ایمنی

• 🚪 تنظیم درب‌ها و سنسورها

• 🧼 نظافت چاهک، کابین و قطعات حساس

• 📏 تنظیم تراز توقف کابین در طبقات

هر چند وقت یک‌بار باید سرویس شود؟

• معمولاً ماهانه (رایج‌ترین حالت)

• در ساختمان‌های پرتردد یا آسانسورهای صنعتی: حتی هر ۱۵ روز

• طبق استاندارد و مقررات، سرویس منظم الزامی است

چرا سرویس دوره‌ای مهم است؟

• 🚨 جلوگیری از حوادث و گیرکردن افراد

• 💸 کاهش هزینه‌های تعمیرات سنگین

• ⏳ افزایش عمر قطعات و خود آسانسور

• 📜 حفظ اعتبار گواهی ایمنی و بیمه

چه کسی باید انجامش دهد؟

• فقط شرکت‌های دارای صلاحیت و سرویس‌کار مجاز

• معمولاً با قرارداد سرویس و نگهداری بین ساختمان و شرکت آسانسوری

اگر هنگام قطع برق داخل آسانسور گیر افتادید، مهم‌ترین چیز این است: آرامش خودتان را حفظ کنید. بعدش طبق این مراحل عمل کنید👇

کارهایی که باید انجام دهید ✅

1. 🧘 خونسرد بمانید
   کابین سقوط نمی‌کند؛ آسانسورها ترمز ایمنی دارند.

2. 🔔 دکمه زنگ خطر یا آلارم را فشار دهید
   این دکمه معمولاً به نگهبانی، مدیریت ساختمان یا شرکت سرویس متصل است.

3. 📞 با موبایل تماس بگیرید
   با نگهبان، مدیر ساختمان یا آتش‌نشانی (۱۲۵) تماس بگیرید و بگویید داخل آسانسور گیر کرده‌اید.

4. 💡 از چراغ اضطراری استفاده کنید
   اغلب آسانسورها چراغ اضطراری دارند که با باتری کار می‌کند.

5. 🗣️ با صدای بلند کمک بخواهید
   اگر کسی نزدیک باشد، صدایتان را می‌شنود.

6. ⏳ منتظر نیروهای متخصص بمانید
   نجات شما باید توسط فرد آموزش‌دیده انجام شود.

کارهایی که نباید انجام دهید ❌

• 🚪 به هیچ‌وجه خودتان درب را باز نکنید

• 🧗 از کابین بیرون نپرید یا بالا نروید

• 🔌 به سیم‌ها یا تجهیزات دست نزنید

• 😰 وحشت نکنید یا به در ضربه شدید نزنید

نکته مهم ⚠️

در بسیاری از آسانسورهای جدید، سیستم نجات اضطراری (ARD) وجود دارد که بعد از قطع برق، کابین را خودکار به نزدیک‌ترین طبقه می‌رساند و درب را باز می‌کند.

در صنعت جهانی آسانسور و پله‌برقی چند برند حرفه‌ای وجود دارند که به‌طور گسترده شناخته شده‌اند و در بسیاری از کشورها نصب و خدمات ارائه می‌دهند. این شرکت‌ها معمولاً در ساختمان‌های مسکونی، تجاری، بلندمرتبه و پروژه‌های بزرگ شهری کاربرد دارند.

🌍 برترین برندهای آسانسور در دنیا

1. Otis Elevator Company (آمریکا)
   یکی از قدیمی‌ترین و بزرگ‌ترین شرکت‌های آسانسور در جهان با بیش از 150 سال سابقه، حضور جهانی و محصولات متنوع برای ساختمان‌های مختلف.

2. Schindler Group (سوئیس)
   برند شناخته‌شده اروپایی با شبکه قوی فروش، نصب و خدمات در بیش از 100 کشور، مخصوصاً در پروژه‌های پرترافیک و مجتمع‌های بزرگ.

3. KONE (فنلاند)
   یکی از پیشروهای بازار در نوآوری، بهره‌وری انرژی و تکنولوژی‌های پیشرفته کنترل ترافیک کابین.

4. Thyssenkrupp Elevator / TK Elevator (آلمان)
   شرکت آلمانی با محصولات مهندسی‌شده و سیستم‌های پیشرفته برای پروژه‌های بلندمرتبه و خاص.

5. Mitsubishi Electric (ژاپن)
   برند مشهور ژاپنی با آسانسورهای با کیفیت، بی‌صدا، و مناسب برای ساختمان‌های بلند و پرتردد.

6. Hitachi Elevators (ژاپن)
   تولیدکننده معتبر با تمرکز بر عملکرد، پایداری و فناوری‌های پیشرفته.

7. Fujitec (ژاپن)
   شرکت ژاپنی با حضور جهانی، محصولات متنوع و طراحی‌های قابل‌اعتماد.

8. Hyundai Elevator (کره جنوبی)
   برند کره‌ای با حضور رو به رشد در بازارهای آسیا، اروپا و آمریکای جنوبی.

9. Toshiba Elevator (ژاپن)
   شناخته‌شده برای سیستم‌های با دوام و مناسب برای ساختمان‌های بلند.

10. Kleemann (یونان) و Stannah (بریتانیا)
    برندهای دیگر با محصولات تخصصی، به‌ویژه در بازارهای خاص و پروژه‌های ویژه.

📊 این برندها براساس اندازه بازار، درآمد، پوشش جهانی و شهرت در پروژه‌های بزرگ انتخاب شده‌اند.

📌 نکات مهم برای انتخاب برند

• پوشش خدمات پس از فروش و نگهداری در کشور مورد نظر

• تجربه برند در پروژه‌های مشابه پروژه شما

• نوآوری و فناوری‌های انرژی‌پسند

• قابلیت تامین قطعات و سرعت در تعمیرات

انتخاب نادرست آسانسور می‌تواند سال‌ها هزینه، دردسر و ریسک ایمنی ایجاد کند.
در زمان تهیه (خرید یا سفارش) آسانسور، این موارد را حتماً باید مدنظر قرار دهید:

1️⃣ نوع و کاربری ساختمان

اول از همه مشخص کنید آسانسور برای چه جایی است:

• 🏢 مسکونی (کم‌تردد یا پرتردد)

• 🏬 اداری / تجاری

• 🏥 بیمارستانی

• 🏭 صنعتی یا باری

• 🏨 هتل و ساختمان‌های لوکس

➡️ هر کدام ظرفیت، سرعت و تجهیزات متفاوتی می‌خواهند.

2️⃣ ظرفیت و تعداد نفرات

• ظرفیت بر حسب کیلوگرم یا تعداد نفر

• انتخاب اشتباه = استهلاک بالا و خرابی زودهنگام
  مثلاً:

• 4–6 نفر → ساختمان کم‌واحد

• 8–10 نفر → مسکونی پرتردد

• 13 نفر به بالا → تجاری / اداری

3️⃣ تعداد طبقات و سرعت آسانسور

• ساختمان کوتاه: سرعت‌های پایین‌تر کافی است

• ساختمان بلند: سرعت بالاتر + موتور قوی‌تر
  🔹 سرعت معمول: 0.63، 1، 1.6، 2.5 متر بر ثانیه

4️⃣ نوع سیستم آسانسور

• ⚙️ کششی (گیربکسی یا گیرلس) – رایج‌ترین

• 🔌 هیدرولیک – مناسب ساختمان‌های کم‌ارتفاع

• 🧠 MRL (بدون موتورخانه) – صرفه‌جویی در فضا

5️⃣ استانداردها و ایمنی

خیلی حیاتی ⚠️

• رعایت استاندارد ملی ایران

• داشتن گواهی بازرسی و تأییدیه ایمنی

• سیستم‌های ایمنی:

  • پاراشوت

  • گاورنر

  • ترمز ایمنی

  • سنسور درب‌ها

  • سیستم نجات اضطراری (ARD)

6️⃣ برند و کیفیت قطعات

به‌خصوص:

• موتور

• تابلو فرمان

• درب‌ها

• ریل‌ها

📌 مهم‌تر از اسم برند:
اصالت کالا + خدمات پس از فروش واقعی

7️⃣ خدمات پس از فروش و سرویس

• آیا شرکت سرویس‌کار مجاز و در دسترس دارد؟

• تأمین قطعات چقدر سریع است؟

• قرارداد سرویس شفاف هست یا نه؟

8️⃣ مصرف انرژی و هزینه‌های آینده

• آسانسور گیرلس = مصرف برق کمتر

• تجهیزات بی‌کیفیت = هزینه تعمیر بالا در بلندمدت

9️⃣ ابعاد چاه، موتورخانه و محدودیت‌های فنی

• ابعاد چاه آسانسور

• ارتفاع آخرین توقف (Headroom)

• عمق چاهک (Pit)
  ➡️ بعضی ساختمان‌ها محدودیت دارند و انتخاب را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

🔟 زیبایی و طراحی کابین

• طراحی کابین

• نورپردازی

• کف و دیواره‌ها
  مهم‌تر در ساختمان‌های لوکس و تجاری

جمع‌بندی کوتاه 🧩

✔️ ایمنی و استاندارد
✔️ تناسب با کاربری ساختمان
✔️ کیفیت قطعات + خدمات پس از فروش
✔️ هزینه واقعی در بلندمدت (نه فقط قیمت خرید)

برای ساختمان‌های مسکونی (چه کم‌واحد و چه پرتردد)، در اغلب پروژه‌های امروزی بهترین و به‌صرفه‌ترین انتخاب این است:

✅ آسانسور کششی گیرلس (Gearless)

چرا گیرلس بهترین گزینه برای مسکونی است؟

دلایلش کاملاً فنی و کاربردی‌اند 👇

1️⃣ مصرف برق کمتر ⚡

• موتورهای گیرلس راندمان بالاتری دارند

• در بلندمدت هزینه برق ساختمان را به‌طور محسوسی کاهش می‌دهند

2️⃣ حرکت نرم و بی‌صدا 🔇

• بدون گیربکس ⇒ لرزش و صدای کمتر

• برای ساختمان مسکونی (به‌ویژه شب‌ها) خیلی مهم است

3️⃣ استهلاک و خرابی کمتر 🔧

• قطعات مکانیکی کمتر از آسانسور گیربکسی

• هزینه سرویس و تعمیرات در بلندمدت پایین‌تر

4️⃣ مناسب برای تعداد طبقات مختلف 🏢

• هم برای 4–5 طبقه

• هم برای ساختمان‌های 10–15 طبقه
  عملکرد پایدار و یکنواخت دارد

5️⃣ امکان اجرای بدون موتورخانه (MRL) 📐

• صرفه‌جویی در فضا

• مناسب ساختمان‌هایی که محدودیت معماری دارند

6️⃣ ایمنی و تکنولوژی بالاتر 🛡️

• سازگار با سیستم نجات اضطراری (ARD)

• کنترل دقیق توقف در طبقات (تراز عالی)

مقایسه کوتاه با گزینه‌های دیگر

🔸 آسانسور کششی گیربکسی

✔️ قیمت اولیه کمتر
❌ مصرف برق بیشتر
❌ صدا و استهلاک بالاتر
➡️ مناسب ساختمان‌های قدیمی یا کم‌بودجه

🔸 آسانسور هیدرولیک

✔️ مناسب 2–4 طبقه
❌ مصرف برق بالا
❌ سرعت پایین
❌ هزینه نگهداری روغن
➡️ فقط برای ساختمان‌های کوتاه خاص

نتیجه نهایی 🎯

📌 اگر بخواهیم یک نسخه «ایده‌آل» بگوییم:

آسانسور کششی گیرلس با تابلو فرمان VVVF و سیستم نجات اضطراری، بهترین انتخاب برای ساختمان مسکونی است
چون:
🔹 کم‌مصرف
🔹 کم‌صدا
🔹 ایمن
🔹 اقتصادی در بلندمدت