راه‌اندازی پله‌برقی یک فرآیند کاملاً مهندسی و مرحله‌ای است که از طراحی اولیه تا اخذ تأییدیه ایمنی ادامه دارد. در ادامه، مراحل کامل اجرای پله‌برقی را به‌صورت اجرایی و فنی بدین صورت است :

1️⃣ طراحی و مطالعات اولیه

🔹 بررسی مشخصات پروژه

• کاربری ساختمان (تجاری، مترو، فرودگاه، اداری)
• ارتفاع کف تا کف (Rise)
• زاویه نصب (معمولاً 30 یا 35 درجه)
• عرض پله (600، 800 یا 1000 میلی‌متر)
• ترافیک پیش‌بینی‌شده

🔹 انتخاب نوع پله‌برقی

• Indoor (داخلی)
• Outdoor (فضای باز، ضد آب و مقاوم به شرایط محیطی)
• Heavy Duty (برای مراکز پرتردد مانند مترو)

2️⃣ آماده‌سازی سازه و محل نصب

🔹 اجرای فونداسیون و نشیمن‌گاه‌ها

• ساخت تکیه‌گاه بالا و پایین
• کنترل دقیق تراز و فاصله دهانه

🔹 ایجاد فضای نصب (Truss Opening)

• بازشو در سقف و کف
• تأمین فضای دسترسی برای تعمیرات

3️⃣ حمل و جانمایی سازه اصلی (Truss)

Truss همان شاسی اصلی پله‌برقی است.

• انتقال به محل پروژه (معمولاً به‌صورت یکپارچه)
• قرار دادن روی نشیمن‌گاه‌های بالا و پایین
• تراز کردن دقیق سازه
• مهار و فیکس نهایی

⚠️ این مرحله بسیار حساس است و خطای تراز باعث لرزش و استهلاک می‌شود.

4️⃣ نصب تجهیزات مکانیکی

🔹 نصب موتور و گیربکس

• معمولاً موتور سه‌فاز
• نصب روی شاسی فوقانی

🔹 نصب زنجیر پله‌ها

• Step Chain
• Drive Chain

🔹 نصب پله‌ها (Steps)

• مونتاژ و چیدمان پله‌ها
• تنظیم فاصله و هم‌راستایی

🔹 نصب هندریل (Handrail)

• تنظیم کشش هندریل
• هم‌زمانی حرکت با پله‌ها

5️⃣ نصب تجهیزات الکتریکی

🔹 تابلو فرمان

• کنترل سرعت
• کنترل جهت حرکت
• حفاظت‌های ایمنی

🔹 سیم‌کشی کامل

• سنسورها
• کلیدهای اضطراری
• سیستم توقف ایمن
• اتصال به ارت

6️⃣ تنظیمات و تست راه‌اندازی اولیه

• تست جهت حرکت
• تنظیم کشش زنجیر
• تنظیم سرعت (معمولاً 0.5 m/s)
• تنظیم توقف نرم
• تست عملکرد هندریل

7️⃣ تست‌های ایمنی الزامی

پله‌برقی دارای سنسورهای ایمنی متعدد است، از جمله:

• کلید قطع اضطراری
• سنسور شکستگی زنجیر
• سنسور شل شدن زنجیر
• سنسور ورود جسم خارجی
• محافظ اضافه بار موتور
• تست ترمز اضطراری

8️⃣ بازرسی و اخذ استاندارد در ایران:

• درخواست بازرسی از شرکت‌های مورد تأیید سازمان استاندارد
• انجام تست بار و تست ایمنی
• صدور گواهی استاندارد اولیه
• بیمه مسئولیت مدنی

9️⃣ تحویل و نگهداری

• آموزش کارفرما
• تنظیم برنامه سرویس دوره‌ای
• سرویس ماهانه (برای مراکز پرتردد حتی دو هفته یکبار)

⏱ مدت زمان اجرا

برای یک پله‌برقی استاندارد در پروژه تجاری:
حدود 30 تا 45 روز (بسته به شرایط سازه و آماده بودن محل)

در ایران دریافت استاندارد آسانسور (گواهی استاندارد/ تأییدیه ایمنی و کیفیت) برای نصب و بهره‌برداری از آسانسور یک فرایند الزامی است و بدون آن پایان‌کار ساختمان صادر نمی‌شود.

در ادامه مراحل کامل و عملیاتی این فرآیند را با جزئیات بصورت ذیل است :

📌 ۱. پیش‌شرط‌ها — طراحی و نصب استاندارد

قبل از درخواست استاندارد باید:
• طراحی آسانسور مطابق استاندارد ملی ایران (مثل ISIRI 1-6303) انجام شود.
• نصب توسط شرکت‌های مجاز دارای پروانه طراحی و مونتاژ از وزارت صمت انجام شود.
• همه امور ساختمانی، برق‌رسانی و راه‌اندازی کامل شده باشد.

بدون رعایت استاندارد طراحی و نصب، بازرسی و صدور گواهی ممکن نیست.

📌 ۲. گردآوری مدارک لازم

مدارکی که معمولاً باید تهیه شوند عبارت‌اند از:

1. کپی پروانه ساختمانی

2. کپی شناسنامه و کارت ملی مالک یا متقاضی

3. قرارداد یک‌ساله سرویس و نگهداری آسانسور

4. مدارک بیمه مرتبط با آسانسور

5. نقشه‌ها و محاسبات فنی نصب

6. فرم‌های مهندس ناظر و شرکت نصب‌کننده

توجه: اگر پروانه به چند نفر باشد یکی از مالکین می‌تواند اقدامات اولیه را انجام دهد.

📌 ۳. ثبت درخواست استاندارد

• شرکت نصاب یا مالک باید در سامانه بازرسی سازمان ملی استاندارد ایران ثبت‌نام کرده و درخواست گواهی استاندارد آسانسور را ثبت کند.
• پس از ثبت، یک شرکت بازرسی صلاحیت‌دار به‌وسیله سازمان استاندارد تعیین می‌شود.

📌 ۴. برنامه‌ریزی و پرداخت هزینه بازرسی

• پس از انتخاب شرکت بازرسی، تاریخ بازرسی تعیین می‌شود.
• متقاضی باید هزینه بازرسی را پرداخت کند و فیش آن را ارائه دهد.

📌 ۵. انجام بازرسی فنی

بازرس، با حضور نماینده شرکت نصب یا مالک، موارد زیر را بررسی می‌کند:

✔ کیفیت نصب ریل‌ها و سیستم‌های ایمنی
✔ تابلو کنترل و سیستم‌های برقی
✔ سیم‌ بکسل‌ها و سیستم تعلیق
✔ کابین، درها و سیستم‌های هشدار
✔ ضربه‌گیرها و تجهیزات ایمنی دیگر

اگر نواقص یا اشکالاتی یافت شود، باید رفع شود تا بازرسی مجدد انجام شود.

📌 ۶. تکمیل پرونده و صدور گواهی

پس از بازرسی موفق و تأیید همه موارد:

✔ شرکت بازرسی گواهی تأییدیه استاندارد آسانسور را صادر می‌کند.
✔ این گواهی به مالک یا مجری ارائه می‌شود تا برای اخذ پایان‌کار ساختمان به شهرداری ارائه گردد.

📌 ۷. استاندارد ادواری (پس از بهره‌برداری)

علاوه بر استاندارد اولیه، آسانسورها باید به‌صورت دوره‌ای نیز مورد بازرسی قرار گیرند. این استاندارد ادواری معمولاً هر سال توسط شرکت‌های بازرسی تکرار می‌شود تا ایمنی در طول زمان حفظ شود.

📌 نکات مهم

🔹 بدون گواهی استاندارد، پایان‌کار ساختمان صادر نخواهد شد.
🔹 بیمه‌ها نیز معمولاً آسانسور بدون گواهی استاندارد را تحت پوشش قرار نمی‌دهند.
🔹 استاندارد ملی ایران مهم‌ترین مرجع ایمنی آسانسور در کشور است.

مراحل بازرسی دوره‌ای آسانسور در ایران تحت نظارت سازمان ملی استاندارد ایران انجام می‌شود و طبق استاندارد ملی ISIRI برای حفظ ایمنی بهره‌برداری، معمولاً سالانه الزامی است.

در ادامه، مراحل اجرایی و عملیاتی آن  به‌صورت ذیل است :

✅ مراحل کامل بازرسی دوره‌ای آسانسور

1️⃣ عقد قرارداد سرویس و نگهداری

قبل از هر چیز باید:

• آسانسور دارای قرارداد معتبر سرویس و نگهداری یک‌ساله با شرکت مجاز باشد.

• سرویس ماهانه منظم انجام شده و گزارش‌ها ثبت شده باشند.

🔹 بدون قرارداد معتبر، شرکت بازرسی پرونده را نمی‌پذیرد.

2️⃣ ثبت درخواست بازرسی دوره‌ای

مالک یا شرکت سرویس‌کننده:

• در سامانه بازرسی استاندارد ثبت درخواست می‌کند.

• نوع درخواست را «بازرسی ادواری» انتخاب می‌کند.

• مدارک مورد نیاز را بارگذاری می‌کند.

مدارک معمولاً شامل:

• گواهی استاندارد اولیه

• قرارداد سرویس

• بیمه مسئولیت مدنی

• گزارش سرویس‌های انجام‌شده

3️⃣ تعیین شرکت بازرسی و پرداخت هزینه

پس از ثبت درخواست:

• یک شرکت بازرسی تأییدصلاحیت‌شده تعیین می‌شود.

• هزینه بازرسی پرداخت می‌گردد.

• زمان بازدید هماهنگ می‌شود.

4️⃣ انجام بازرسی فنی در محل

بازرس در حضور نماینده سرویس‌کار موارد زیر را بررسی می‌کند:

🔹 الف) تجهیزات مکانیکی

• وضعیت ریل‌ها

• سیم‌بکسل‌ها

• فلکه کشش

• ضربه‌گیرها (بافر)

• سیستم ترمز

🔹 ب) سیستم‌های ایمنی

• پاراشوت

• گاورنر

• میکروسوئیچ‌ها

• قفل درب‌ها

• کلیدهای حدی (لیمیت سوئیچ)

🔹 ج) سیستم الکتریکی

• تابلو فرمان

• ارتینگ

• سیستم نجات اضطراری

• روشنایی اضطراری

• باتری‌ها

🔹 د) آزمون‌های عملی

• تست سقوط کنترل‌شده

• تست اضافه‌بار

• تست توقف اضطراری

• تست باز و بسته شدن درب‌ها

5️⃣ اعلام نتیجه بازرسی

پس از بررسی:

✅ حالت اول: تأیید

در صورت نبود نقص بحرانی:

• گواهی بازرسی دوره‌ای صادر می‌شود.

• اعتبار معمولاً یک‌ساله است.

❌ حالت دوم: اعلام عدم انطباق

اگر نقص ایمنی وجود داشته باشد:

• گزارش ایرادات صادر می‌شود.

• مهلت رفع نقص داده می‌شود.

• پس از اصلاح، بازدید مجدد انجام می‌شود.

6️⃣ صدور و ثبت گواهی

پس از تأیید نهایی:

• گواهی بازرسی در سامانه ثبت می‌شود.

• نسخه‌ای برای بیمه و مدیریت ساختمان ارائه می‌گردد.

📌 نکات بسیار مهم

🔸 در صورت انقضای گواهی، در صورت حادثه بیمه خسارت را پرداخت نمی‌کند.
🔸 در ساختمان‌های پرتردد (اداری، تجاری، بیمارستانی) حساسیت بازرسی بیشتر است.
🔸 هرگونه تغییر در قطعات اصلی (تابلو، موتور، درب) نیاز به اعلام و بازرسی مجدد دارد.
🔸 آسانسورهای قدیمی معمولاً بیشترین ایراد را در سیستم ایمنی و ارت دارند.